ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Οτιδήποτε παραβλάπτει τους βασικούς παράγοντες της εγκράτειας των ούρων, όπως προαναφέρθηκαν, θα αποτελέσει αιτιολογικό παράγοντα ακράτειας από προσπάθεια. Συνήθως υπάρχει και συνδυασμός αιτιολογικών παραγόντων και φάσμα αιτίων που αλληλοεμπλέκονται και κάθε περίπτωση ακράτειας είναι ξεχωριστή. Ο γιατρός πρέπει να καταλάβει τους λόγους της ακράτειας, αν θέλει να επιτύχει τη θεραπεία της.

Προηγούνται οι ανατομικοί λόγοι. Ο αυχένας της ουροδόχου κύστης και η οπίσθια ουρήθρα είναι "αγκυροβολημένοι" και κρέμονται σταθερά σε καλή ανατομική θέση με τους ίδιους συνδέσμους και μηχανισμούς που στερεώνουν τον κόλπο και τον τράχηλο της μήτρας. Επίσης υπάρχει υποστήριξη και από τους μύες του πυελικού εδάφους (σχήμα 5,6). Σαν αποτέλεσμα μαιευτικού τραύματος ή σαν συνέπεια πολλαπλών τοκετών ή όταν η υστερεκτομή δεν ακολουθείται από σωστή αποκατάσταση των στηρικτικών δομών, μπορεί να συμβεί και η κλασική πτώση της βάσης της ουροδόχου κύστεως με τον αυχένα και την ουρήθρα σε τέτοιο πλέον χαμηλό,"εξωκοιλιακό" και κάτω από την ηβική σύμφυση σημείο, που να μη μπορούν να ανταποκριθούν στις προδιαγραφές της αντιστάθμισης των απότομων αυξήσεων της ενδοκοιλιακής πίεσης.

      
Σχήμα 5
Στηρίγματα του αυχένα της ουροδόχου κύστης και της οπίσθιας ουρήθρας
1. ηβική σύμφυση 2. Οπίσθιοι ηβοουρηθρικοί σύνδεσμοι 3. Ανελκτήρ του πρωκτού

Σχήμα 5
Οι μυς του πυελικού εδάφους
Το τελικό αποτέλεσμα είναι η ΑΠ. Πολλές ασθενείς μας χρονολογούν την έναρξη της ακράτειας τους μετά τον πρώτο τοκετό και αναφέρουν επιδείνωση της μετά από κάθε επόμενο τοκετό.

Συχνό αίτιο ΑΠ είναι η έλλειψη οιστρογόνων της έμμηνο παύσης. Μυς, σύνδεσμοι, περιτονίες που εμπλέκονται στο σφικτηριακό-υποστηρικτικό μηχανισμό και είναι ορμονοεξαρτημέ- νες δομές, ατροφούν και έτσι εμφανίζεται η ακράτεια της εμηννόπαυσης των μεγάλων ηλικιών.

Η έλλειψη οιστρογόνων ακόμα προκαλεί ατροφία του βλεννογόνοι της ουρήθρας και πτώση της πίεσης σύγκλισης της ουρήθρας.

Χειρουργική αφαίρεση της ουρήθρας, διαμαρτίες συγγενείς στη διάπλαση των οργάνων και τραύμα μπορούν να ελαττώσουν το λειτουργικό μήκος της ουρήθρας. Αν συντρέχει και κακή θέση της ουρήθρας, είναι πιθανή η ακράτεια. Από την άλλη μεριά, βραχεία ουρήθρα, αλλά σε καλή ανατομική θέση, είναι στεγανή. Ακόμη εγχειρήσεις γύρω από τον αυχένα της ουροδόχου κύστεως, είτε για να διορθωθεί η κυστεοκήλη είτε η ακράτεια από ανεπάρκεια του σφικτήρα, μπορούν να δημιουργήσουν ίνωση του τοιχώματος της ουρήθρας με χάσιμο της ελαστικότητας του, σταθεροποίηση της ουρήθρας σε μη φυσιολογική θέση και τελικό αποτέλεσμα την ακράτεια λόγω απώλειας της ενδουρηθρικής πίεσης και αντίστασης. Αναφέρουμε ακόμα στα κλασικά, αν και σπάνια αίτια ακράτειας, τον επισπαδία, όπου η συγγενής κακή τήξη του μεσοδέρματος δημιουργεί ευρύ αυχένα, βραχεία ουρήθρα και τελικά κακό έλεγχο της ούρησης.

Η διάσταση της ηβικής σύμφυσης, τέλος, μετά από τραυματισμό της πυέλου μπορεί να καταστρέψει τους υποστηρικτούς ανατομικούς μηχανισμούς της εγκράτειας των ούρων που εμπλέκονται στον σφικτηριακό έλεγχο.

Δεν θα γίνει εδώ λόγος για παθολογική νεύρωση υψηλής ή χαμηλής αιτιολογίας της ουροδόχου κύστεως και στα αίτια της αμιγούς ακράτειας των σφικτηριακών μηχανισμών. Η άτονη ουρήθρα και ο ανεπαρκής σφικτήρας θα πρέπει να εντοπισθούν με νευρολοουρολογικές μεθόδους στη διερεύνηση της ΑΠ.

Σε μια προσπάθεια να ομαδοποιηθούν τα αίτια της ακράτειας σε δύο μεγάλες ομάδες, για να διευκολυνθεί και η θεραπευτική αντιμετώπιση, η συνθήκη ακράτεια από προσπάθεια μπορεί να ταξινομηθεί αιτιολογικά α) Σε ανατομική και β) σε πραγματική βλάβη. Ενώ η ανατομική ακράτεια οφείλεται σε ανατομικά κακή θέση ενός φυσιολογικού σφικτηριακού μηχανισμού, στην πραγματική βλάβη του σφικτήρα ο σφικτηριακός μηχανισμός σε καλή ανατομική θέση πάσχει (καταστραμμένος από πολλαπλές εγχειρήσεις, όπως προαναφέρθηκε, νευρολογικές παθήσεις, ακτινοβολία).